BLOG Artikel: Warmte Oedeem

Daphne heeft zich in 2021 gespecialiseerd in Oedeemfysiotherapie. Dit sprak mij aan, aangezien oedeem vele vormen kent en het niet altijd gelijk te herkennen is (denk bijv. aan lipoedeem). Ik vind het dankbaar dat ik hierin mensen mag en kan begeleiden om ze meer inzicht te geven in hun klachten/ aandoening en ze op weg te helpen, een helpende hand te bieden.
Warmte oedeem kan iedereen treffen, maar zo gauw je je niet meer blootstelt aan de warme temperaturen en daarnaast voldoende beweegt, zal dit ook snel weer wegtrekken. Vaak gaat warmte oedeem ook gepaard met andere onderliggende oorzaken van oedeem. Ze vertelt jullie daar graag iets over in dit artikel. Veel leesplezier.

WARMTE OEDEEM, WAT IS DAT EIGENLIJK?

De warme dagen komen er weer aan en dat kan voor sommige betekenen dat zij weer meer last krijgen van dikke handen, benen en/of enkels (ook wel ‘’heat edema’’ (warmte oedeem) genoemd).

Maar hoe komt dat nu eigenlijk?
Door een langere tijd blootgesteld te worden aan een hogere temperatuur probeert ons lichaam af te koelen door o.a. te zweten. Daarnaast gaan onze bloedvaten ook verwijden ‘’meer open staan’’ om zo ons lichaam op de juiste temperatuur te kunnen houden. Door het verwijden van deze bloedvaatjes, worden de bloedvaten gedeeltelijk toelaatbaar (semi permeabel) wat ertoe leidt dat vocht makkelijker de bloedvaten verlaat en in het weefsel komt. Door de zwaartekracht zakt het vocht naar het zwaarste punt en dat zijn vaak de ledematen (voeten en handen).

Warmte oedeem ontstaat vaak door te langdurige blootstelling aan warme temperaturen i.c.m. te weinig beweging (te lang staan of zitten). Ook speelt voeding hierin een rol (bijv.: te veel zout eten en/of alcohol).

Warmte oedeem kan iedereen treffen, maar zo gauw je je niet meer blootstelt aan de warme temperaturen en daarnaast voldoende beweegt, zal dit ook snel weer wegtrekken. Vaak gaat warmte oedeem ook gepaard met andere onderliggende oorzaken van oedeem, te denken aan: spataderen, hart- en nierfalen, operatief verwijderde lymfeknopen, etc. 1
- Spataderen
Hierbij werken de aderen minder naar behoren, de ‘’rek is een beetje uit de vaten’’. Vaak zijn de vaten wijder geworden, waardoor de kleppen niet meer goed sluiten en het bloed moeilijker omhoog kan worden gepompt. Dit heeft weer tot gevolg dat er vergrote druk/weerstand op de vaten komt te staan en als gevolg hiervan kan er makkelijker vocht uit de vaten treden en dus oedeem optreden. 2
- Hart- of nierfalen

• Hartfalen; hierbij is de kracht van het hart verminderd, dit kan door verschillende oorzaken ontstaan. Door deze verminderde pompkracht heeft het lichaam moeite om het bloed weer omhoog te krijgen, hierdoor ontstaat er meer druk op de vaten, waardoor makkelijker vocht in het weefsel kan worden geperst. Tevens is het hart ook hard aan het werk om het bloed rond te blijven pompen. 3
• Nierfalen: nieren hebben als belangrijke functie dat zij afvalstoffen scheiden uit ons lichaam. Normaliter laten de nieren geen eiwitten door, maar bij beschadiging van de nieren kunnen er eiwitten ‘lekken’ en in de urine terechtkomen. Hierdoor ontstaat er een laag eiwitgehalte in het bloed. Je lichaam gaat proberen om dit weer in een soort van balans te krijgen door vocht vast te houden. Echter is dit niet een balans wat je wilt. Je kan vocht op verschillende plekken vasthouden, zoals bijvoorbeeld in de buik en/of onderbenen. 4

- Operatief verwijderde lymfeknopen
Soms kan het zo zijn dat ze om bepaalde redenen lymfeknopen operatief
verwijderen. Door het verwijderen van deze lymfeknopen is er minder aanbod voor
het afvoeren van vocht. Door het warme weer kan het zijn dat er sprake is van een
(kleine) overload aan vocht, maar doordat er minder capaciteit is (omdat er een paar
lymfeknopen zijn verwijderd), kan het langer duren voordat het lichaam het vocht
heeft afgevoerd. Je krijgt een soort ‘’file’’. Uiteindelijk kan het lichaam het vocht wel
weer regulieren, alleen zal het langer de tijd nodig zijn.

Kortom met warme is het lichaam normaliter al harder aan het werk om het lichaam op de juiste temperatuur te houden, maar als het onderliggend nog wat speelt, wordt het lichaam nog eens extra belast.

Wat kun jij zelf doen?

• Let erop dat je geen knellende kleding en/of schoenen draagt;
• Drink voldoende water;
• Let op zoutinname;
• Blijf bewegen;
• Voorkom lange statische houdingen (bijv. lang zitten/staan);
• Oefeningen doen (bijv.: calf raises (voorkeur staand; gaat dat niet, dan zittend)).
• Zithouding (geen benen over elkaar);
• Voeten hoger leggen;
• Draag goede schoenen (goede pasvorm, luchtdoorlatend en steun bieden). 5

En nog meer belangrijke tips!
Te vinden op: https://www.ggdnog.nl/file/159/infographic-hitteplan-zorgprofessionals.pdf

Bronnen:
1. Heat Edema: Warning Signs, Symptoms & Treatment | UVVC
2. Ik heb spataderen | Thuisarts.nl
3. VOCHTOPHOPING (OEDEEM) | Hartwijzer | NVVC
4. Nefrotisch syndroom - Het WKZ
5. Opgezwollen voeten en enkels voorkomen bij warm weer - MAX Vandaag
6. infographic-hitteplan-zorgprofessionals.pdf

Wil je hier meer over weten of in de praktijk mee gaan oefenen, dan kun je ons gerust benaderen om er mee aan de slag te gaan. Daphne wil je graag begeleiden hierin. 1 op 1 is dit mogelijk als onderdeel van jouw hulpvraag over oedeemfysiotherapie/ fysiotherapie. Je kan Daphne bereiken via [email protected] of 06-13721302.

Ik hoop dat je het leuk vond om wat meer te lezen over warmte oedeem. Ik zou zeggen lekker aan de slag en bij vragen bel of mail gerust.

Stay hydrated and keep moving!

Warme groetjes van Daphne!